Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın bu saldırılara karşı misillemeleri nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin durma noktasına geldiğini belirterek, bölgedeki normal ve güvenli geçişlerin acilen sağlanması gerektiğini vurguladı.
Vang Yi, Tahran’dan gelen Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yaptığı görüşmede, Hürmüz Boğazı’ndaki durumun uluslararası bir kaygı olduğunu ifade etti. “Çin, tüm tarafların bu çağrıya derhal yanıt vermesini bekliyor,” dedi.
Bakan, bölgedeki mevcut durumun savaş ile barış arasında kritik bir dönüm noktasında olduğunu belirterek, çatışmaların sona erdirilmesinin zorunlu, savaşın ise kabul edilemez olduğunu dile getirdi. Nükleer müzakerelere de değinen Vang, İran’ın nükleer silah geliştirmeme taahhüdünü takdir ettiklerini ve nükleer enerjiyi barışçıl amaçlarla kullanma hakkını desteklediklerini ifade etti.
Vang Yi, Orta Doğu ve Körfez ülkelerinin kendi kaderlerini tayin etme haklarını savunarak, İran ile diğer Körfez ülkeleri arasında dostluk ve iyi komşuluk ilişkilerinin geliştirilmesinin önemine vurgu yaptı. Ayrıca, bölgedeki ülkelerin ortak çıkarlarını koruyabileceği ve barış ile güvenlik sağlanabilecek bir yapı oluşturulması gerektiğini belirtti.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, savaşın patlak vermesinden bu yana ilk kez Çin’i ziyaret etti. Erakçi, daha önce Mart ayında Vang ile iki kez telefonda görüşmüştü. Çin’in, ABD ile İran arasında ateşkes sağlanmasına yönelik görüşmeleri desteklediği, ancak bu konuda resmi bir açıklama yapmadığı bildirildi. Ziyaret, ABD Başkanı Donald Trump’ın önümüzdeki hafta Çin’e yapacağı seyahatten önce gerçekleşmesi ise dikkat çekti. Trump’ın ziyaretinde Hürmüz Boğazı’ndaki durumun ele alınması bekleniyor.
Hürmüz Boğazı, Orta Doğu’daki savaş nedeniyle gemi trafiğinin büyük ölçüde durmasına neden oldu. Bu bölge, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt, Katar, Irak ve İran’ın hidrokarbon kaynaklarını dünya pazarlarına ulaştıran kritik bir geçiş hattıdır. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 25’inin, sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yüzde 20’sinin ve gübre ticaretinin yüzde 30’unun bu boğazdan geçtiği biliniyor.
Çin, bu bölgeden ithal ettiği petrolün yaklaşık yüzde 45’ini ve sıvılaştırılmış doğal gazın yüzde 30’unu Hürmüz Boğazı aracılığıyla temin ediyor. Hürmüz Boğazı’ndaki tanker trafiğindeki kesintiler, küresel petrol tedarikinde aksamalara ve petrol fiyatlarında artışa yol açmıştır. ABD Donanması, İran ile yapılan ilk müzakere sürecinin başarısız olması üzerine Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almıştı.
