Mutfaklarımızda sıkça yer alan atıştırmalıkların beyin sağlığımız üzerindeki olumsuz etkilerine dair yeni bir araştırma dikkat çekiyor. Avustralya’nın Monash Üniversitesi’nde gerçekleştirilen kapsamlı bir çalışmanın sonuçları, günlük diyetimizde yer alan cipslerin demans riskini artırabileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, basit bir beslenme değişikliğinin bile bilişsel işlevler üzerinde geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Alzheimer’s & Dementia dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, günde yalnızca bir paket cips tüketmek, bireylerin dikkat süresinde belirgin bir düşüşe ve demans riskinde artışa neden oluyor. Çalışma, 19 yıl boyunca 2.100’den fazla orta yaşlı ve yaşlı bireyin beslenme alışkanlıklarını ve bilişsel performanslarını inceleyerek önemli veriler sağladı. Araştırma sonuçları, işlenmiş gıdaların beyin fonksiyonları üzerindeki olumsuz etkilerini net bir şekilde gözler önüne serdi.
Dr. Barbara Cardoso, “Gıdaların işlenme derecesi arttıkça, beynin odaklanma kapasitesi de azalıyor.” diyerek durumun ciddiyetine dikkat çekti. Özellikle görsel testlerde katılımcıların puanlarının düştüğü görülürken, bu durumun demansın erken evre göstergelerinden biri olabileceği vurgulandı. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine göre, modern toplumda bireylerin aldığı kalorilerin yarısından fazlasının ultra işlenmiş gıdalardan geldiği, bunun da küresel bir sağlık sorunu olduğunu gösteriyor.
Çalışmanın çarpıcı bulgularından biri de sağlıklı beslenme modellerinin, örneğin Akdeniz diyetinin bile ultra işlenmiş gıdaların zararlarını telafi edememesi oldu. Araştırmacılar, sebze ve meyve tüketiminin yüksek olması durumunda bile, beslenme düzenine eklenen cips ve benzeri hazır gıdaların beyin üzerindeki olumsuz etkilerinin sürdüğünü belirtti. Bu ürünler, yalnızca yağ ve şeker içermekle kalmayıp, aynı zamanda evde bulunmayan kimyasal maddeler, yapay tatlandırıcılar ve emülgatörler de barındırıyor. Dr. Cardoso, beyin fonksiyonlarındaki kaybın sadece sağlıklı besinlerin eksikliğinden değil, bu kimyasalların doğrudan sinir sistemi üzerindeki etkilerinden kaynaklandığını ifade etti.
Halk sağlığı uzmanları, ultra işlenmiş gıdaların zararlarının sigarayla yarışır hale geldiğini vurguluyor. Dr. Van Tulleken, bu tür gıdaların dünya genelinde erken ölümlerin en büyük nedenlerinden biri olarak tütün tüketimini geride bıraktığını belirtti. Cips ve benzeri ürünlerin obeziteye yol açmanın yanı sıra, vücutta kronik iltihaplanmayı artırarak birçok hastalığa zemin hazırladığı ifade ediliyor. Uzmanlar, bu gıdaların bağımlılık yapıcı maddeler olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Beyin ödül sistemini uyaracak şekilde tasarlanan bu ürünlerin tüketimi arttıkça, bireylerin beslenme düzenleri üzerindeki kontrolleri zayıflıyor.
Bilim insanları, demans ve bilişsel kaybı önlemek için gıda etiketlerinin dikkatlice okunmasını ve endüstriyel işlem görmüş gıdalardan uzak durulmasını öneriyor.
